30 настангуудад өгөх зөвлөгөө!

Америкийн зохиолч, бизнесмен Марк Мэнсон 30 нас хүрснийхээ дараахан цахим хуудсандаа 37-с дээш настай хүмүүсийг амьдралынхаа туршлагыг хуваалцан зөвлөгөө өгөхийг уриалсан захидал бичжээ. 600 гаруй хүн хариу ирүүлснээр Марк арвин баян зөвлөмжийн сантай болсон байна. Эдгээр санаануудыг ангилж байгаад Марк 5-6 зөвлөгөөг хүн бүр өөр өөр хэлбэрээр давтан анхааруулж байгааг анзаарсан байна. Чухамхүү энэ санаанууд л Маркийн эрж хайгаад байсан ахмадын “ амьдралын мэргэн ухаан “ байсан бололтой. Ингээд хамгийн олон удаа / хэдэн зуун удаа / давтагдсан зөвлөгөөнүүдийг та бүхэнд хүргэе.

1. Өтөл насандаа хэрэглэх хуримтлалыг хойш тавилгүй одооноос эхлэн бий болго !

- “ ...30 хүртлээ би юу ч мэддэггүй явжээ. Харин та ингэж болохгүй, оройтоогүй дээрээ бэлтгэлтэй бай! Даатгал, тэтгэвэр, ипотекийн хуулиудыг сайн судла, хэрэг болох өдөр ойртож байгаа шүү...”

Энэ бол бараг бүх захидлын хамгийн гол зөвлөгөө юм. Санхүүгийн тогтвортой байдлаа хангаж, хөгширсөн хойноо хэрэглэх хуримтлалтай болохын тулд дараах зүйлүүдийг даруй хийх хэрэгтэй гэнэ. Үүнд:

Бүх өр шир, тавьсан зээлээ яаралтай төлж дуусгахад хамаг анхаарлаа хандуулах
Хувийн “ Зохицуулах фонд “-той болох. Ямар нэгэн асуудал / эрүүл мэнд, шүүхийн шийдвэр, гэр бүл цуцлалт, бизнесийн алдагдал / тулгарахад бэлэн биш байснаас олон мянган хүн амьжиргааны эх үүсвэргүй хоосрон үлдсэн жишээ өч төчнөөн байдаг.
Цалингийнхаа гуравны нэгийг өр зээлээ хурдан дарахад зарцуулж, зээлээ дуусмагц хадгаламжинд хийж байх
Бодлогогүй наймаа бүү хий. Ипотекийн зээлийн нөхцөлийг хангалттай биелүүлж чадах санхүүгийн боломжтой болохоос нааш орон сууц худалдан авах гэж яарсны хэрэггүй.
Мэдэхгүй зүйлдээ хөрөнгө оруулалт хийж болохгүй. Биржийн брокеруудад бүү итгэ!

2. Эрүүл мэнддээ одооноос эхлэн анхаар !

“ ...Хүний оюун ухаан бие организмаасаа 10-15 жилээр залуу явдаг юм. Эрүүл мэнд тань бодож байгаагаас чинь хурдан муудна. Та анзаарч ч амжихгүй...”

Бид эрүүл мэнддээ санаа тавих хэрэгтэй гэж мэднэ. Зөв хооллож, спортоор хичээллэж, ажил амралтаа зохицуулж байх ёстой гэж мэднэ. Гэхдээ яагаад ахмадууд эрүүл байж эрүүл өтлөхийг чухалчлан захиад байгаа юм бол?
Бидний бие махбодь ганцхан өдрийн дотор гэнэт муудчихдаггүй, олон жилийн турш “ сэм сэмхэнээр “ элэгдэлд орж доройтсоор байдаг аж. Одоо та энэ доройтлыг саармагжуулан удаашруулахад анхаарах хэрэгтэй.

Хорт хавдар, чихрийн шижин, зүрх судасны өвчнөөр өвчлөгсөд бүгд л “ Хэрвээ цаг хугацааг ухрааж, бүхнийг шинээр эхлэх боломж олддогсон бол, би эрүүл зөв хооллож насан туршдаа спортоор хичээллэх байсан. Өмнө нь би буруу зуршлаа зөвтгөх арга л хайдаг байснаас биш үр дагаврыг нь төсөөлж байсангүй. “ гэж харамсдаг. Үүнийг байнга санаж яваарай !

3. Өөртөө муу байдаг хүмүүстэй битгий харьцаж бай !

“... Таны амьдралд хэрэг болохгүй амлалт, үйлдэл, хүмүүст “ үгүй “ гэж хэлж сур. Сайн хүн байхын тулд заримдаа хатуу чанга байх хэрэгтэй байдаг юм...”

Энэ зөвлөмж нилээд хачирхалтай. Ахмадуудын захианаас үзвэл тэд өнгөрсөн үед буцаад очиж болдог бол хувийн амьдралдаа нилээд хязгаарлалт хийж, аль болохоор сайн хүмүүстэй л нөхөрлөж, цагийг өнгөрөөх байсан гэнэ. Энэ нь яг юу гэсэн үг юм бол?

Заримдаа хүмүүс бусдыг гомдоохгүйн тулд, бусдад таалагдахын тулд, эсвэл өөртөө сайн ханддаг болгохын тулд дургүй зүйлээ хийхэд хүрдэг. Ингэснээр бусдын эрхшээлд орохоос эхлээд олон сөрөг үр дагаврыг бий болгодог байна. Ялангуяа санхүүгийн болон бусад ашиг хонжоо, сэтгэл хөдлөл зэргээс үүдэлтэй үйлдэл маш том гамшигт хүргэж болзошгүйг үргэлж санаж муу зүйлээс холуур яв !

4. Дотно хүмүүстээ сайн хандлагаа илэрхийлж бай !

“ ... 30 наснаас хойш хүмүүсийн амьдралд янз бүрийн саар зүйлс тохиолдох нь элбэгшдэг. Эцэг эх, чинь байхгүй болж болно, гэр бүлийн чинь хүн урваж ч магадгүй, хүүхдүүд өсөж томрохын хирээр асуудал үүсгэнэ. Энэ үед л хүн өөртөө гэмшихийн зовлонг эдэлдэг юм даа...”

Кока кола-ийн хуучин захирал Брайн Дайсоны 30 секундын илтгэл

Кока кола-ийн хуучин захирал Брайн Дайсоны 30 секундын илтгэл.. Үргэлж санаж байхын тулд блогтоо орууллаа. 

         Амьдралыг агаарт жонгилоордох таван бөмбөгтэй зүйрлэе. Тэд бол ажил, гэр бүл, эрүүл мэнд, найз нөхөд, сэтгэл зүрх юм. Чи тэдгээрийг бүгдийг нь агаарт тогтоож байгаа.

         Чи удалгүй ажил бол резинэн бөмбөг болохыг мэдэх болно. Хэрэв чи үүнийг унагавал буцаад ойгоод ирнэ. Гэвч бусад 4н бөмбөг болох ГЭР БҮЛ, ЭРҮҮЛ МЭНД, НАЙЗ НӨХӨД, СЭТГЭЛ ЗҮРХ нь шилэн бөмбөг юм. Хэрвээ чи тэдний аль нэгийг унагавал тэд дахиж сэргээх боломжгүйгээр эвдэрч, элэгдэж, зүсэгдэж эсвэл үйрэн үгүй болно. Тэд хэзээ ч өмнөх шигээ болохгүй.

Чи үүнийг ойлгож, хичээх ёстой. Ажлын цагтаа үр бүтээлтэй ажиллаж, цагтаа ажилаасаа гарч бай. Гэр бүл, найз нөхөддөө хангалттай цаг зарцуулж, бас сайн амарч байгаарай.

saveGarden хөдөлгөөн

Төрийн ордны арын цэцэрлэгийг амьд байгаль хэвээр нь байлгах #saveGarden хөдөлгөөнд нэгдэцгээе! Та дэмжиж байвал цааш нь дамжуулна уу...

Үр хүүхэддээ хэлсэн үг (О. Дашбалбар)

Ухаантай хүний үр хүүхэд, хойч үедээ хүртэл захиж үлдээж, сургаж байгаа агуу юм аа. Хүнд ихийг бодуулж эргэцүүлэх ухаарал хайралсан сайхан шүлэг юм.

Гунигт ертөнц-II боть

Хамаг бүгдээр чамайг
Харааж нулимж байвч, тэнгэр шиг бай!
Хамгийн сайн хүмүүс гэж
Хашгирч ерөөж байвч, тэнгэр шиг бай!

Тэвчээр барагдаж, нөхөд чинь орхивч
Тэнгэр шигбай, мөнхөд амгалан...
Тэргэнд суулгаж, алтан титэм өмсгөвч
Тэнгэр шиг бай, юу ч болоогүй юм шиг...

Хамгийн хайртай хүн чинь хаяж одсон ч
Хан тэнгэр нурчхаагүй цагт, бүү зов!
Гүтгэж, доромжилж бахаа ганц хангавч
Гүн тэнгэр хэмхрээгүй цагт, бүү ай!
Өвчин зовлонд нэрвэгдэж, тартагтаа тулавч
Өнө мөнхийн тэнгэр шиг бай, чи ялна
Өрөөл бусдад тоогдохоо байж, мартагдавч
Өндөр тэнгэр дээр чинь цэлийж буйг бүү март!
Яг л амьдрал чинь дуусаж, явах замгүй болсон ч
Яадгаан алдалгүй хүлээ, тэнгэр шиг бай!
Яруухан санаа мехөсдөж, хулгай зэлгийд өртсөн ч
Ядмагхан амьтдыг бүү тоо, тэнгэр шиг бай
Олз омог чамд үүдээ хаасан ч тэнгэр шиг бай
Олон түмэн нүүрээ буруулсан ч тэнгэр шиг бай
Одод гялалзаж, наран саран ээлжлэх цагт
Орчлон дээр аавын хүү шантрах ёсгүй!...
Уур омог урин мунхгийг мартаж, тэнгэр шиг бай
Уйтан хорвоогоос илүү гарч, жигүүрээ дэлгэ...
Цөхрөл чамайг багалзуурдаж, цөлийн чоно шиг болгосон ч
Цөс ихтэй хүний үр гэдгээн бүү мартаарай!...

Цорын ганц хүү минь, бас охид минь, хүүхдүүд минь
Цохолж ирэх үйлийн үрээс бүү зугт, бүү ай!...
Хувь заяатай ямагт эвлэрч, тэвчээртэй бай...
Хуучин цагийн мэргэд хүлээж сурсан юм шүү!...
Орох оронгүй болсон цагтаа орчлонг бүхэлд нь олно, чи!

Хотоо хогноос, иргэдээ ядуурлаас хэзээ гаргах юм бол?

Уулзалгүй жилийн хугацаа өнгөрчээ... Хэхэ цаг хугацаа ч урсаж байна шүү.
Саяхан телевизээр миний бараг хоёр жилийн өмнө бичиж байсан Улаанбаатар хотын хот тохижуулахын хүмүүсийн тухай тэдний ажил хөдөлмөр, цалин хөлсний тухай нэвтрүүлэг гарч байсан. Хамгийн гол нь тэд хэн нэгнээс мөнгө төгрөг гуйж, амьдрал тааруу муу байна гэж жагсаал цуглаан хийж явалгүй өөрт оногдсон газрыг

За, Эрхмүүдээ шинэ оны мэнд

Жилийн турш хамт байсан эрхэм та нартаа баярлалаа. Жилийн дараа 2010 онд шинэ бүхнээр дүүрэн шижгэж амжилтын гараатай уулзацгаая. Тун удахгуй учран золгох 2010 оны мэнд хүргэж амжилт бүтээлээр дүүрэн байхыг хүсэн ерөөе.

Хүндэтгэсэн: Одко

Зөв бодлого, зөв шийдэл, зөв гарц, хариуцлагатай улс төр л бидний хамгийн зөв зам.

http://greentara.miniih.com/index.php//home/post/23
блогоос дараах нийтлэлийг уншаад....

Улсын гадаад бодлого, улс орны эрх ашиг, бидний ирээдүйд.. зөв шийдэл, гарц хаана байна? Мэдээж бид хөрш орноо орхиод нүүж чадахгүй... даяршиж буй энэ цаг үед эдийн засгийн хувьд бол бүр хэцүү...

Хятадын Глобал таймс сонин: Монгол улс хөмхий зуусаа байна."
Хариуцлагатай редактор Дун Жин

2009 оны 11 сарын 02

Ropid

Социалист breakdance

Энэ эвлүүлгийг үзээд Социалист breakdance юм гэж бодов. Та бүхэн санал нэгдэнэ гэдэгт итгэлтэй байна.

Өөртөө итгэлтэй бай...

Бид яагаад дуо-вагон хийж болохгүй гэж?

Монголчууд бид өнөөөдөр өөрсдийн инженер, техникчидийн хүчээр дуобус /троллейбус/ хийж хэрэглээд зогсохгүй эдийн засгийн хямралтай үед гадаад /Казакстан/ улсад экспорт хийж эхэлж байна.

Том оврын автобус өдөрт 100 гаруй мянган төгрөгийн түлш шатаадаг бол, троллейбус 15 гаруй мянган төгрөгийн цахилгаан хэрэглэдэг аж. Энэ үзүүлэлт хэнд ч нэгийг бодогдуулах биз. “Цахилгаан тээвэр” ХК саяхан болж өнгөрсөн “Монголд үйлдвэрлэв” үзэсгэлэн худалдаанд өөрсдийн угсарсан “JEA-800T” загварын троллейбусаар оролцсон нь олны анхаарлыг татаж байлаа. Өртөг өндөртэй троллейбусыг гаднаас авч байснаас дотооддоо үйлдвэрлэх бүрэн боломжтойг зохион бүтээгчид нь ярьж байсан юм. Тэд “JEA-800T”, “JEA-800М”, “JEA-800” загварын дөрвөн троллейбус угсарч шугаманд явуулж байна. Мөн шинэ загваруудынхаа зарим технологийг хуучин машинууд дээр туршин нэвтрүүлж байгаа нь олны талархлыг хүлээж байгаа гэнэ.

холбоос : http://ubtimes.mn/index.php?option=com_content&task=view&id=4956&Itemid=133&bsb_midx=5

Нэгэнт бид троллейбус хийж чадаж байгаа юм чинь Дархан аймагт байдаг Хар төмөрлөгийн үйлдвэр, Цахилгаан тээвэр, МТЗ/Монголын Төмөр Зам/ гэсэн газрууд хамтран төсөл боловсруулж дуо-вагон яагаад хийж болохгүй гэж? Бид юмыг хийе гэж бодвол хийж чаддаг гэдгээ харуулж байна ш дээ.

Хэл загатнаад болсонгүй ээ

Намайг өглөө бүр ажилдаа явж байхад хамгийн түрүүнд өөрийн хариуцсан ажиллаа чин сэтгэлээсээ идэвхи чармайлттай хийж байдаг хүмүүс бол яахын аргагүй Хот тохижуулахын ажилчид билээ. Өвлийн хүйтэнд ч тэд замын цас, бусдын тарьсан хогийг цэвэрлэж харагддаг. Харин тэдний авч буй цалин нь тэдний амьдралын хаана нь ч хүрэхээргүй, хийсэн ажлаа хэтэрхий багаар үнэлүүлдэг байх юм (Хм). Энэ төр засаг маань хотоо цэвэрхэн байлгах гэж энд тэндээс хэрэгтэй хэрэггүй янз бүрийн хогийн сав жил бүр авч байснаас хог цэвэрлэх хүнд ажил хийж байгаа эдгээр хүмүүсийн цалин хөлсийг нэмээд, хэрэглэж буй тоног төхөөрөмжийг нь шинчлээд өгөх цаг нь болсон юм биш үү. Бид тэгш сайхан зам тавьж чаддаггүй юм аа гэхэд цэвэрхэн хотод байвал бидэнд л хэрэгтэй юм даа. Тэгээд хавар болохоор л бүгд цэвэрлэгээ хийж, хог түүж шоу хийцгээдэг. Тэгсэн хэрнээ маргаашнаас нь эхлээд бахь байдгаараа хогоо хээв нэг гудамжиндаа хаяад явж байх юм даа.

3~р бүлэг. Солонгосын макро эдийн засгийн гап хүчин зүйпийн чиг хандлага

Солонгос улсын нэг хүнд ногдох ДНБ 1986 -1996 оны хооронд маш хурдацтайгаар нэмэгдсэн бөгөөд 1997, 1998 онд валютын хямралын улмаас үнэ ханшийн хөөрөгдөлтийн нөлөөгөөр ихээхэн хорогдсон. Тоног төхеөрөмж, бүтээн байгуулалт ззргийн тогтмол хөрөнгө оруулалт болон экспорт нь тогтмол эдийн засгийн өсөлтөнд ихээхэн нөлөөлсөн байна. Үйлдвэрлэлийн бүтцийн хувьд үйлдвэрлэл, үйлчилгээний хувь өсч, харин хөдеө аж ахуй, загас атуурын эзлэх хувь ихээр буурсан, Үйлдвэрлэлээс хүнд аж үйлдвэр, химийн үйлдвэрлзл өссөн байхад хөнген үйлдвзр хорогдсон байна. Хуримтлалын болон хөрөнгө оруулалтын хэмжээг авч үзвэг!, 1998 оноос хойш хуримтлалын хэмжзз хөрөнгө оруулалтын хэмжээнээс давж гарсан бөгөед тогтмол орлого зарлагын ашгийг бий болгосон. Хувийн хэвшлийн хуримтлалын хэмжээ 1998-2002 онд унасан боловч, 2003-2004 онд өсч, 2004 оны засгийн газрын хуримтлал 1998 оноос нзмэгдсэн. Эдийн засгийн өсөлтийн хзмжээ 1999 оноос хойш эрч нь нилээн суларсан. 2003-2004 снуудад инфляцын хзмжээ 1999 оныхоос нэмэгдсэн хэдий ч харьцангуй тогтвортой байсан. Хөрөнгийн есөлтийн тухайд 1997 оноос хойш М2, МЗ өсөлтийн хувь буурч, хүүгийн хувь 1991 оноос хойш буурах хандлага үргэлжилсэн.

Та бүхэнд "СОЛОНГОСЫН МАКРО ЭДИЙН ЗАСГИЙГ ТОГТОВРЖУУЛАХ БОДЛОГО " Cеминарын товч агуулгын 2-р бүлгийг хүргэж байна.

Солонгосын макро эдийн засгийг
тогтворжуулах бодлого

2-р бүлэг Солонгосьн эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийн
5 жилийн төлөвлөгөөний явц ба үр дүн

1960-аад оны үе солоигосын эдийн засгшн хагас зууны түүхзнд онцгой ач холбогдолтой байсан. Энэ үе нь шинз улс төрийн хүчний дэмжпэгээр эдийн засгийн хөгжлийн 5 жилийн төлөвлөгөөг эхэлсэн цаг үе юм. Эдийн засгийн хөгжлийк 5 жилийн төлөвлөгөөний эхний үе шат(1962-1986)-нд бие даасан аж үйлдвэрийн үндэс суурийг тавьж эхэлсэн. Здийн засгийн хувьд, хэрэглээний чиг хандлага бага, газрын тос(нефть)-ноос төдийлөн хараат бус аж үйлдвэрпэлийн бүтцийг Ьш болгосон. Ийм салбарт цахилгаан зрчим хүч, бордоо, боловсруулаэгүй газрын тос, нийлэг бөс даавуу, цементийн сөлбар орно. Эдийн засгийн хөгжлийн 5 жилийн төлөвлөгөөний хоёрдахь үе{1967~1971}-д аж үйлдвэрлэлийн бүтцийг орчин үед зохицуулан өөрчлөх, ган төмөр, техник хэрэгсэл, химийн зэрэг импортийг орлох үйлдвзрлэлийг богино хугацаанд бий болгоход голлон анхаарсан. (Хүснэгт 1)
Эдийн засгийн хегжпийн 5 жилийн төлевлөгөөний гуравдахь үе(19721976)~д хүнд аж үйлдвэрийг хөгжуүлснээр үйлдвэрлэлийн бүтзц экспортын чиглэлээр хурдацтай өөрчлөгдсөн, Тодруулбал ган төмөр, зам тээврийн машин техник, гэр ахуйн цахилгаан бараа, усан онгоцны үйлдвэрлэл, газрын тосны химийн үйлдвэрлзлийг гол үйлдвэрлэлийн салбар болгож сонгосон. Хүнд аж үйлдвэрийг хөгжүүлэхийн тулд сонгосон салбаруудыг үндсэн түүхий эд, хөрэнгөөр голчлон хангахын зэрэгцээ гадаадын хөрөнгөнөес хараат байдлыг багасгахыг зорьсон. Шинэ аж үйлдвэрийн чухал стратеги бүхий цогцолборыг нутгийн өмнед хэсэгт бүтэзн байгуулснаар Сөүлээс бусад бүс нутгийг аж үйлдвэржүүлж, эдийн засгийн хөгжлий; хурдасган, ажиллах хүчнийг нэмэгдүүлсэн.


Хүснэгт 1. Солонгосын эдийн засаг нийгмийн хөгжлийн 5 жилийн төлөвлөгеөний үр дүн
(нзгж: хувь, 100 сая доллар)

Эдийн засгийн хөгжлийн 5 жилийн телөвлегөөний дөревдзх үе (1977-1981)-д дэлхийн экспортын зах зээл дээр хүчтэй өрсалдөхийн төлэө үйлдвэрлэлийг хөгжүүлсэн. Энэ үеийн гол стратегийн үйлдвэрлэл нь машин техник, цахмлгаан, усан онгоц зэрэг техник технологийг эрчимжүүлж, мэргэжлийн ажиллах хүчинд төвлөрсөн.! аи төмөр, газрын тосны химийн уйлдеэрлэл, ентөт төмөрлөг зэрэг том хэмжээний хүнд, химийн аж үйлдвэрт гол анхаарлаа хандуулсны үр дүнд хүнд, химийн үйлдвэрлзл 1981 онд 51,8 хувь, нийт бүтээгдэхүүний экспортод эзлэх хувь 45,3 хувь хүртэл нэмэгдэв. Энэ хегжил нь ган темөр бүтээгдэхүүн, усан онгоцны үйлдвэрлэл зэрэг экспортын бодит есөлтөнд нөлөөлсөн бегөөд үндсэндээ бага зардалтай, сайн чанарын бараа үйлдвэрлэгдэж байсантай холбоотой. Нэг талаар Солонгос улстай харьцуулахад хөгжингүй улсын хүыд, химийн аж үйлдвэр 1970-аад оны сүүлийн хагаст зогюнги байдалтай байсан. Солонгос улсад машин техник, тоног төхөөрөмжийк үйлдвэрлзл хөгжсөн бөгеед, цогц төхеөрөмж, дизель хөдөлгүүр, барилгын тоног техөеремжийн хөрэнге оруулапт хоёр дахин нэмэгдсэн. Херөнгө оруулалт ийнхүү огцом өсехөд терийн мөнгөний бодлого чухал үүрзг гүйцэтгаеэн. 1970-аад оны сүүлийн хагаст дэлхийн эдийн засгийн зогсонгы байдал, газрын тосны хямралын улмаас их. хэмжээний инфляци үүсч, үүний нөлөөгөөр солонгосын аж үйлдвэрийн бүгцэд тэнцвзргүй байдал бий болон, хүнд аж үйлдвэрийн салбарт оруулсон илүүдэл херөнгө оруулалтаас шаптгаалан инфляцийн дарамт ихээхэн нэмэгдсэн.
Эдийн засаг нийгмийн хөгжпийн 5 жилийн телөвлөгөөний тавдахь үе(1982-1986)-д хүнд, химийн үйлдвэрлэл байсан гол үйлдвзрлэл нармйн тоног төхеөрөмж, цахилгаан хэрэгсэл(зурагт, видео, хагас дамжуулагч г.м.), мэдээлэл зэрэг техник технапогид төвлерсен үйлдвэрлэлд шилжсэн, Өөрөөр хэлбэл энэ үед дэлхийн зах зээлд эрэлт хэрэгцэз нь нэмэгдсэн тэргүүний технологи бүхий бараа бүтэзгдзхүүний шинэчлэлд чармайлт гаргасан. 5 жилийн төлөвлөгеөний зургаадахь үе(1987-1991 )-д тавдахь үеийн төлөвлөгөөний зорилтыг бэхжүүлэх чиглэлийг бодлогынхоо гол зорилт болгосон. Засгийн газраас чөлөөт импортыг ихээхэн дэмжиж, импортод нөлөөлех гаалийн татварын бус саад зэрэг олон саад бэрхшээлийг арилгахад анхаарсан. Ингэх явцад их хэмжээний менгөн хуримтлалын неөцөөс шалтгаалан үүсч болох мөнгөний ханш уналт, аж үйлдвэрийн бүтцийн зохицуулалтын саатап гэх мэт сөрөг үр дагаврыг багасгах чиглзлээр бодлого явуулсан. Засгийн газар тодорхой нзг аж үйлдвэрт шууд тусламж олгохоо больж, түүний оронд бүх аж үйлдвэрийн боловсон хүчний бэлтгал, судалгааны шинэчлэлийг дэмжин өргежуүлж, ялангуяа жижиг, дунд үйлдвэрт үзүүлэх дэмжлэг туслалцаагаа нэмэгдүүлсэн. Солонгосын засгийн газар 1991 он хүртэл ДНБ-ий 2,4 хувьд ч хүрэхгүй байсан шинжлэх ухаан, технологийн хөронгө оруулалтыг 3 хувиас дээш бопгохоор төлевлөсөн.
5 жилийн төлевлөгөений долоодахь үе(1992 - 1996}-ийн зорилт 1939 онд боловсрогдож эхэлсэн бөгөөд нарийи электрон, шинэ хэрзглэгдэхүүн, химийн нарийн ухаан, биотехнологи, ашигт малтмал судлал, сансар судлал гэх мэт тэргуүн дэвшилтзт технологийн салбарыг гол цөм болгон хөгжүүлэх чармайлт гаргасан. Засгийи газраас нутаг дэвсгэрийн газар зүйн байрлалыг харгалзан үзэж, орон нутгийн 7 хотод дэвшилтэт технологийн байгууламжийг байгуулахаар төлөвлөсөн боловч энэ төлөвлөгөө 1993 онд Ким Ёнсам ерөнхийлөгчийн гаргасан эдийн засгийн 5 жилийн шинэ төлөзлөгөө(1993 - 1997) болон өөрчлөгдсөн,
Эдийн засгийн 5 жилийн шинэ твлевлөгөө (1993 - 1997) нь аж ахуйн үйл ажиллагааны тухай дүрэм журмыг султгаж зохицуулан, албан хаагчдын зан байдлыг сайжруулах тапаар чухалчилсан. Аж ахуй эхэлж эрхлэх үеийн саад бзрхшээлийг багасгаж, архи пизо, газрын тос, зам тээвэр, барилга,, мөнгө санхүү ззрзг хэт анхаарч ирсэн аж үйлдвэрийн тухайд өрсөлдөөнийг сааруулагч гол шалтгааныг арилгасан. Гэвч энэ зүтгэл чармайлт нь эрх мэдэл бүхий хүмүүсийн эсэргүүцэлтзй тулгарч зохих үр дүнд хүрч чадаагүй бөгеөд зах зээлийн өрсөлдөөнийг сайжруулахад ч саад тотгор болж байсан юм.
Солонгос улсын эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийн телэвлөгөе үндсэндзэ үргэлжилсэн төлевлөгөө байсан. Жил болгон зорилтоо тодорхойлон, тухайн үеийн тухайн үеийн бодлогоор зорилтоо биелүүлэх хэцүү гэж үзвэл шинэ бодлогын аргыг авч хэрэгжүүлсэн. Дотоод, гадаадын эдийн засгийн нехце байдлын илэрхий өөрчлөлтөес шалтгаалан зорилтоо биелүүлзхэд хэцүү тохиолдолд зорилт боло төлөвлөгөөг засварлан шинэчлэхэд ч хүрч байв. Мөн эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийн төлевлөгөө нь удирдаи чиглүүлэх чанараар давамгай байсан, Тиймээс засгийн газар хувийн хэвшлийн салбары хөрөнгө оруулалтыг дзмжиж чиглүүлснээр зорилтоо биелүүлэхийн төлөө хичээн чармайсан.
Солонгос улсын эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийн төлөвлөгөөний амжилтын гол шалтгаан чанартай сургалт, хүний нөөц, гадны хөрөнгө оруулалтыг хязгаарлахгүй байх, нэр хүндтзй томоохон аж ахуйг зах зээлдээ нэвтрүүлэх, нийгмийн дэд-бүцэд идэвхтэй хөренгө оруулах, бага цалин хөлс олгох, олон улсын таатай орчин зэргийг хэлж болно, Засгайн газрын явуулсан төлөвлөгөө, стратегийн хүчзэр солонгосын эдийн засаг ессөн хэдий боловч, эдийн засгийн энэ өсөлтийн явцад олон асуудал, дугагдал илэрсэн. Мөнгөний бодлогын алдаанаас болж хөрөнгийн буруу хуваарилалт, төрийн бодлогын бүтэлгүйтэл, үр ашиггүй байдал үүссэн бол, эдийн засгийн бодлогын шийдвэрлэх явцад үл анзаарагдам дугагдал асуудал болж илэрсэн.
Засгийн газар 5 жилийк гөлевлэгөөг биелүүлэхийн тулд тодорхой хөрөнгө оруулалт хэрэгтэй байв. Засгийн газраас өсөлтийн зорилтыг биөлүүлэхийн тулд тодорхой нэг үйлдвэрлэлийг сонгон авч, засгийн газрын удирдлагаар херөнгө оруулах бодлого, санхүүжуүлэх төлөвлегөөг боловсруулсан. Олон үе шаттай хэрэгжсэн 5 жилийн телөвлөгөөний талаарх дүгнэлтийг зргэн харвал янз бүрийн хөрөнгө оруулалтын бодпого үр ашиггүй, зсвэп бүтэлгүй бопсои нь тодорхойлогдсон. Хөрөнгө оруулалтын бодлого бүтэлгүйтсэн шалтгаэн нь бодлого гус бүрийн хувьд өэр өөр байсан боловч нийтлэг шалтгаан ч бас бий. Хөренге оруулалт бүтэлгүйтсэн гол шалтгаан нь тухайн бодит байдпыг бүрэн гүйцэд харгалзаж үзээгүйгээс болсои гэж хэлж болох бөгөөд, төлөвлөгөөгөө тодорхой бус боловсруулсан, оновчгүй, үр ашиггүй байдал ч нэрмээс болсон гэж үзэж болно,
Солонгос улсыи 5 жилийн төлөвлөгөег дүгиэхэд эерэг, сөрөг талын аль аль нь бий. Эерэг талыг авч үзье. Засгийн газар экспортыг эдийн засгийн хегжлийн хөдөлгүүр болгосон нь зөв бодлого чиглзл байсан. Эксгюртонд онцгой анхаарсны үр дүнд тодорхсй бус зүйлийг баттай арилгаж, хөренге оруулалт зрчимжсэн ба янз бүрийн топояцоо, хууль тогтоомж гаргаж, нэмж засварласнаар нийгмийн бүтцэд нааштай өөрчлөлт гарсан. Мөн зах зээл нөхен сэргэх боломж нэмэгдсэн.

Нөгөө талаар сөрөг тал ч байсныг дурьдвал, уйлдвэрлэл, хуримтлалыг хэт онцлон анхаарч иргэдийн хэрэглээ, нийгмийн хапамжийг орхигдуулсан. Хөгжпийн энз стратеги олон аж ахуйг дампуурахад хүргэж, дампуурсан аж ахуйн нэгжүүд зах зээлээс илүү засгийн газарт найдах хачдлагатай байв. Ийм нөхцел байдэлд төр ба аж ахуйн нэгжийн хоорондох харилцаа дүрэм журмаас илүү өөрсдийи дураар шийдвзрлэхэд хүргэсэн гэж хэлж болно. Засгийн газар зорилтоо биелүүлэх хүсэл сонирхлоо хэтэрхий ил харуулсан учир зах зэзлийн гажуудлыг бий болгосон. Түүнчлэн үсрэнгүй хөгжил нь эрх тэгш байдал, үр ашиггай шинжийг дарж байсан ба инфляцийг хөөрөгдсөн. Хүүгийн хувийг шийдэх, кредит зээлийн хуваарилалтанд засгийн газар оролцож, мөнгөний санхүүгийн үйлдвэрлэлийн хөгжилд саад учруулж байсан ба засгийн газрын шийдвэрийн дагуу нөец баялгийг хуваарилсан нь үйлдвзрлэлийн бүтцийн монополийг хөхүүлэн дэмжсэн.

Та бүхэнд "СОЛОНГОСЫН МАКРО ЭДИЙН ЗАСГИЙГ ТОГТОВРЖУУЛАХ БОДЛОГО " Cеминарын товч агуулгын 1-р бүлгийг хүргэж байна.

Солонгосын макро эдийн засгийг

тогтворжуулах бодлого

Бэг Үнги(Санмён их сургууль, доктор, профессор)

1-р Булэг удиртгал

Тус судалгааны сэдэв нь "Солонгосын макро эдийн заегийг тогтворжуулах бодлого" бөгөөд, солонгосын эдийн засгийн есөлт ба тогтворжуулалтын туршлагад ундэслэн макро эдийн засгийн бодлогыг цэгцлэх Зарилготой.

Солонгос улс өнгөрсөн 40 жилийн турш хурдацтай хөгжсөк. Албан ёсны Дотоодын Нийт Бүтээгдэхүүн(ДНЬ)-ий тоо бүртгэл 1970 оноос хойших үед хамаарах учраас тус судалгаанд хэрэглэсэн орлогын өөрчлөлтийн тоо нь мөн энэ үеийн бүртгэл юм. Солонгосын нэг хүнд ноогдох ДНБ 1970 онд 254 доллар байснаа 1996 онд 12,197 доллар болж ихээхэн өссөн боловч, валютын хямралын улмаас 1998 онд 7,355 доллар болж эрс буурсан. Харин 2004 онд 14,162 доллар болон сэргэсэн.

Солонгосын хурдацтай хөгжил хэд хэдэн сөрег үр дэгавартай байсан, Солонгос улс 1990-ээд оны эхэн үе хүртэл инфляцийн хувь өндөр байсан ба валютын хямралд орохоос өмнөхнийг хүртэл тогтмол орлого зарлагын алдагдап гол асуудал болж байсан. Очолын хувьд тогтмол орлого зарлагын алдагдал нь хуримтлалаас хэтэрсэн хөрөнгө оруулалтаас шалтгаалсан бегөэд инфляцийн өндөр хувь, тогшол орлого зарлагын алдэгдал нь макро эдийн засгийн тэнцвэртэй бус, тогтворгүй байдлыг авчирсан.

Солонгосын засгийн газар мөнгө санхүүгийн хямралын дараа бүтцийн асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд зах зээлийн чиг хандпагатай здийн засшйн тогтолцоог дахин бүрдүүлж, үйлдвэрлэл, мөнгө санхүүгийн үр ашигтай тогтолцоо, шинэчлэгдсэн аж ахуйн удирдлагат бүтэц ззрэг дэс дараалсан шинэчлэлийн арга хэмжээг авч хэрэгжүүлсэн. Солонгос улс валютын хямралын өмнө эдийн засгийн тогтолцоогоо шинэчилсэн бол ийм хямрал нүүрлэхгүй байх боломж байсан. Уг судалгаа нь солонгосын туршлагыг вьетнамын эдийн засгийг тогтворжуулахад голлон анхаарч хэрэгжүүлсзн зүйл юм.

Судалгааны агуулгыг танилцуулвал, 2-р бүлэгт солонгосын эдийн эасаг, нийгмийн хөгжлийн 5 жилийн төлөвлөгеөний явц ба үр дүн, 3-р бүлэгт солснгосын макро эдийн засгийн гол хүчин зүйлийн чиг хандлага, 4-р бүлэгт согюнгосын макро эдийн засгийг тогтворжуулах бодлого, 5-р бүлэгт кредит зээлийн бодлого. мөнгений бодлого, санхүүгийн бодлого, ханшны бодлого зэрэг солонгосын макро эдийн засгайн бүх бодлогын талаар оруулсан.

Уг товч агуулга нь 5 бүлэгтэй бөгөөд үргэлжлийг нь дараа толилууля!

Би ч, та ч, хэн хэнийгээ хэлэлтгүй “хүн чанартай” буюу . . .

Өнөөдөр Ингагийн блогыг үншиж байгаад О.Дашбалбар агсны "Мөн чанар буй аваас" шүлгийг уншлаа урьд нь уншиж байгаагүйдээ өөрийгөө зэмлээд байгаа мэт сэтгэгдэл төрөөд
уншиж амжаагүй хэн нэгэн заавал уншаасай гэж болдоод блог дээрээ талилаа. Та бүхэнд уншихыг уриалж байна.

О.Дашбалбар: Мөн чанар буй аваас

I
Надад мөн чанар буй аваас тэр нь хүн чанар л . . .
Намар би гунихгүй байж эс чадна, зүрх минь буй!
Нас талийж, өвгөрч буйгаа ч мэднэм, хүн чанар л . . .
Намайг зүүдний сүвэгч шиг зайгаар ч үе үе гэрэлтүүлж
Найран дээр нулимс мэлтэрнэ, надад юу буй, юу эс буй?
Уйлах минь мөн чанар бус, хүн чанар л . . .
Уурлах минь мөн чанар бус, хүн чанар л . . .
Уйдах минь мөн чанар бус, хүн чанар л . . .
Ухаарах минь мөн чанар бус, хүн чанар . . .
Устах минь мөн чанар бус, хүн чанар . . .

Баавгай намайг зүүдлэн нойрсдогт итгэдэг юм би,
Баруун гарт минь худал, зүүн талд минь үнэн буй . . .
Бага байгаад том болсон минь мөн чанар бус уу,
Барим тавим хувирсаар л буй нь хүн чанар бус уу,
Баян ч бус, хоосон ч бус мөн чанар минь хүн чанар!
Надад мөн чанар буй аваас тэр нь хүн чанар л . . .
Найзыгаа үхэхэд уйлахгүй, гунихгүй байж эс чадна
Нас барсан бүхнийг санахгүй байж эс чадна, мартахгүй
Нарлаг өдрийн гүнд салхи шуугиж буйг урьтаж мэдрэх нь
Надад мөн чанар бус, хүн чанар шүглэснийх! . . .
Би бол агаар юм, надаар амьсгалагтун, амьд буй үед минь
Би бол гал юм, надаар дулаацагтун, амьд буй үед минь
Би бол гол ус юм, намайг уугтун, гагцхүү амьд буй үед минь
Би бол намар юм, надаар сэрүүцэгтүн, гагцхүү амьд буй үед минь
Би хэзээ ч та нарт олдохгүй, би хэзээ ч олдохгүй, юу үнэн, тэр үнэн!
Надад мөн чанар буй аваас тэр нь хүн чанар л . . .
Намайг дурлалаа идэж, хайраа цамц болгосныг минь харагтун
Намайг үхэр шиг мөөрч, нохой шиг хуцаж явааг минь харагтун
Намайг бурхан шиг инээж, харгуйн тоос босгохыг минь харагтун
Надад мөн чанар буй аваас тэр нь хүн чанар л . . .

II

Надаас сайн сайхныг бүү эрэгтүн, би жоом алдаг
Намар мөөг түүж, хар шөл ууж, хар амиа боддог
Найтааж, ханиад хүрч, эм ууж, бусдыг бас хараадаг
Навс болтлоо согтож, агсам тавьж, нохой өшиглөхөөс буцахгүй
Надаас сайн сайхныг бүү эрэгтүн, би цэцэг тасалдаг
Мөн чанар минь хүн чанар болохоор би яах юм?
Мөрөөдөж, дэмий сэлгүүцэж, хайртай хүүхнээ хардаж,
Мөнгө үрж, Достоевскийд атаархаж, нэр алдарт шунаж,
Мөсгүй зан гаргаж, хүнээс зээлснээ өгөхөөс ч татгалзаж,
Мөн чанар минь хүн чанар болохоор би яах юм?
Надаас муу муухайг бүү эрэгтүн, өнчнийг би өрөвддөг
Нарны доор адилхан л хоног элээж яваа бусдыгаа хайрладаг
Нарсны хоригдлыг, ээжтэй нь цуг бодохоор тэсэхгүй уйлдаг
Намуухан шөнө хүүхдүүдэд үлгэр ярьж тайван нойрсуулдаг
Надаас муу муухайг бүү эрэгтүн, би ялаа ч хороохгүй
Өөдгүй алдааг надаас бүү хай, чоныг ч би хайрладаг
Өмсөж зүүж явснаа хэнд ч тайлаад л өгдөг, би хүнд
Өвчтэй эмгэнийг шөнөжин сахиж, цурам хийлгүй хонодог
Өвлийн жаварт золбин нохойг харахаар зүрх шархирдаг
Өөдгүй алдааг надаас бүү хай, хулгайчийг ч би өрөвддөг
Надаас олигтой юм бүү эр, надаас онцгой юм ч бүү хай
Нартад би хүнд тусалж, заримдаа хүнээс тус хайж гэлдэрнэм
Намуухан уянга, зэрлэг хашгираан хоёулаа надад буй
Наадам цэнгэл, сэтгэлийн там хоёулаа миний орон гэр
Надаас олигтой юм бүү эр, надаас онцгой юм ч бүү хай
Энэ биед минь мөн чанар буй аваас, тэр нь хүн чанар л . . .
Эрх чөлөөтэй болмогцоо л би, эргээд түүндээ дургүй хүрдэг
Эгнэгт боол байюу гэтэл, эрх чөлөөг ямагт дээдэлдэг
Энэ хоёрын хооронд тэлэгдэж, учраа олохгүй явдаг
Энэ биед минь мөн чанар буй аваас, тэр нь хүн чанар л . . .

III

Буй бие минь, мөн чанартай ахул, тэр нь хүн чанар л . . .
Бусдаас хайр нэхдэг хэрнээ, өөрөө түүнийгээ өгч чадахгүй
Буян үйлдэж чилэх хэрнээ, буг болж нөхдөө загнуулдаг
Буруу харж суух хэрнээ, ард болж буйг ч бас мэддэг
Буй бие минь, мөн чанартай ахул, тэр нь хүн чанар л . . .
Эр бие минь, мөн чанартай ахул, тэр нь хүн чанар л . . .
Эм хүнд дургүй хэрнээ, тэдэнгүй байж бас л чадахгүй
Эд баялагт дургүй хэрнээ, элбэг амьдралд дасах янзтай!
Эрх тушаалд дургүй хэрнээ, эрээлхэж цээрлэхгүй загнах аястай
Эр бие минь, мөн чанартай ахул, тэр нь хүн чанар л . . .
Муу бие минь, мөн чанартай ахул, тэр нь хүн чанар л . . .
Мунхагт бас дургүй хэрнээ, ухаантайг нь хүлцэж чадахгүй . . .
Муруй хамартайд дургүй хэрнээ, шулууныг бас тэвчиж чадахгүй
Муусайн баячуулд өших хэрнээ, хоосон ядууд бас дургүй
Муу бие минь, мөн чанартай ахул, тэр нь хүн чанар л . . .
Мөн чанарыг нь мэдье гэвэл, хэн л чадах билээ?
Мөрөн гол руу тэмүүлэх хэрнээ, гурав хоноод л зугатаадаг
Мөст оргил руу авирах хэрнээ, говь цөл рүү тэнүүчилдэг
Мөнх амьдрал хүсэх хэрнээ, нэг агшнаас л дорхноо уйддаг
Мөн чанарыг нь мэдье гэвэл, хэн л чадах билээ?
Үнэн чанарыг минь танья гэвэл, хэн л чадах билээ
Үгүйсгэж чадсан бүхнээ, шүтээн гээд тахиж залбирна
Үргэлж дээдэлж явснаа ч, үнсэнд ортол муу хэлнэ
Үзээрийн муухай хүнийг ч, үнэхээрийн сайхан хэмээн зална
Үнэн чанарыг минь танья гэвэл, хэн л чадах билээ
Ийнхүү бид хоёр туйл руу цагийн зүү шиг хэлбэлзэж амьдарна
Ид шид үгүй ч, нарыг эвэртэй, сарыг шидтэй болгож төсөөлнө
Инээх уйлах хоёрын завсарт та нар шиг л савлаж явна
Их бага хоёрын дунд эзэн хаан шиг, боол шиг амьдарна
Ийнхүү би ч, та ч, хэн хэнийгээ хэлэлтгүй “хүн чанартай” буюу . . .

Амьдрах чиглэл

Энэ хорвоод эхийн хэвлийгээс хүн болж мэндлээд нэгэнтээ 22 өвөл, хавар, зун, намрыг үдэж байна. Энэ нь дэлхийн бусад өндөр насжилттай улсын хүн амтай харьцуулах юм бол залуу нас гэгдэнэ, гэхдээ манай улсад бол тийм биш Монгол хүний дундаж насжилт 59-65 гэсэн судалгааг сарын өмнө телевизийн нэгэн нэвтрүүлэгээр үзэж байсан юм байна, тэгээд бодохоор би ойролцоогоор нийт амьдрах хугацааныхаа бараг талыг аль хэдийн хий дэмий өнгөрөөчихээ(хм хм ..... ! чихшиг), одоо өнгөрснөө эргээд хартал хийж бүтээсэн, сурч мэдсэн зүйл нэг ч алга, дандаа л хар бараан, гунигтай дурсамжууд(эээ хөөрхий...) сэтгэлд хамгийн түрүүнд тодхон орж ирнэ. Тиймээс саяхнаас эхлэн өөрийн амьдралын хэв маягийг өөрчлөн хэзээ нэгэн цагт миний дайгдаж буй эгэл биеийн ашиглалтын хугацаа дуусах үед ийм нэг хүн байсан, ийм зүйл хийж байсан, тийм зүйлд оролцож байсан юм гэдгийг илтгэж, үргэж дурсагдах зүйлтэй байхын тулд хүчтэй, идэвхитэй амьрдах хэрэгтэй гэж өөртөө үргэлж хэлэх болсон ба би бол чи биш, чи бол би биш, би чиний замаар явахгүй, чи миний замаар явахгүй гэдэг үгийг чиглэл болгож амьдрах боллоо.

33-р сургуулиас амьдрал далайруу

Ойрд блогруугаа оролгүй нилээд их удсан байна шүү.

40-н жилийнхээ ойтойгоо золгож буй БААТАР ХОТ МОСКВАГИЙН НЭРЭМЖТ УЛСЫН ТЭРГҮҮНИЙ 33-Р ДУНД СУРГУУЛИЙН нийт багш, сурагч, төгсөгчиддөө сургуулийнхаа 40-н жилийн ойн мэнд хүргье

Өнгөрсөн долоо хоногт 10-н жилдээ сурч төгссөн, намайг амьдралд анхны алхмаа хийхэд түлхэц болсон сургуулийнхаа 40 жилийн ойд очсон ба сүүлийн долоо хоногийн турш бүх үеийн төгсөгчид нь төрлөх сургууль дээрээ цуглаж сургуулиас 40 жилийн ойдоо зориулж хийж бүтээсэн зүйлс болон үе, үеийн алдар цуутай төгсөгчдийн гэр зургийн түүхчилсэн цомог зэрэг олон зүйлийг үзэж явлаа. Өмнө нь сурч байхад их л том санагддаг байсан сургууль маань ямар жижигхэн байсныг урьд нь хэзээ төсөөлж байсангүй, өрдийн тэн хагсыг өнгөрөөдөг ангидаа ороод өөрийн сууж байсан суудал дээр сууж бүхийг ажиглан суутал өөрчлөлгдсөн зүйл ханын будагнаас өөр юу ч байгаагүй ч миний суудаг ширээ, самбар хоёрын хоорондох зай тийм ойрхон гэдгийг мэддэггүй байсан байна лэээ шүүү! Хичээл зааж байсан багш нар маань бараг бүгд л биднийг баяр хөөрөөр дүүрэн их л ойр дотно сайхан орчинд угтацгаасан юм. Харин хамт сурч төгссөн ангийхнаас маань тийм ч олон хүн ирсэнгүй цөөхүүлхнээ ирцгээсэн байлаа. Ангийхантай уулзалгүй удсан тул тэдэнтэй хуучин дурсамжаа ярилцан сайхан байсан ч сурагч байсан тэр л үеийн хүүхдүүд маань амьдралын янз бүрийн өнгө будгаас болж янз бүрийн үзэл бодол ааш, зантай болон хувирсан нь илт мэдрэгдэж байлаа. Бусдад ч бас миний өөрчлөгдсөн үзэл санаа мэдрэгж байсан гэдэг би итгэл төгс байна.

Ажлын нэг өдөр

Өнөөдөр миний хувьд жирийн л нэг ажлын өдөр хийх ёстой зүйлээ хийж ажил бүтэмжтэй байсан болохоор ажил тарах цаг болоход ямар нэгэн зүйлд санаа зовохгүй тайван одоо "ажил тарах цаг болж байна" гээд л нэг дотроо бодчихоод маргаашын ажилдаа сэтгэл санаа оюун бодлоо төвөлрүүлж маргаашын ажилдаа өөрийгөө бэлэн байгааг мэдрэх үнэхээр сайхан байдаг шүү. Харин ажилд ямар нэг саад тохиолдох, төлөвлөсөн зүйл бүтэхгүй байх өдөр ч ёстой хэцүү шүү! гэсэн хэдий ч ажил юм хойно юунаас, ямар шалтгаанаас болсныг олоход нөгөө хэцүү байсан ажил тэр дорохноо л бүтэмжтэй болно гэхдээ тэр өдөр сэтгэл нэг л дундуур ажлаасаа гараад явдаг шүү.

Цалингаараа орон сууц авах уу?

Солонгост харлагсдын 90 хувь нь байрны мєнгє хийхээр явдаг

“Цалингаараа амьдрах цаг боллоо, цалингаараа авах цаг боллоо.

Хvн амыг орон сууцжуулах vндэсний хєтєлбєр” гэсэн мэдээлэл олны анхаарлыг татаж байна. Монголын хувьд цалингаараа амьдарна, цалингаараа орон сууц, хєрєнгє худалдаж авна гэдэг нь бvтэшгvй, биелшгvй хэмээх утгатай гашуун амттай онигоо юм. “Хvн амыг орон сууцжуулах vндэсний хєтєлбєр” цалингаараа амьдарч болно, цалингаараа авч болно” гэж итгэлтэй хэлж байгаа нь тогтсон ойлголт, гутранги vзлийг эвдэхээр бэлтгэлээ базаасан гэсэн дvгнэлтэнд хvргэж байна. Энэ хєтєлбєрийн талаарх мэдээлэл дэлгэрэнгvй бус байгаа нь гэнэтийн сюрприз барихаар тєлєвлєж буйтай нь холбоотой гэнэ. “Цалингаараа орон сууц авах цаг боллоо” гэсэн мессежээс нь vзвэл Mortgage буюу Моргэйжийн зээл эхлvvлэх гэж байгаа нь тодорхой боллоо. Эхлээд орон сууцандаа ордог, дараа нь цалин дээрээсээ цувуулаад тєлдєг, хvv багатай, урт хугацаатай ийм зээлийн тогтолцоо нь олонхи жирийн иргэдийг байртай болгож чаддаг нь дэлхийд нотлогджээ. Америк, Соолонгос, Сингапур, Малайз орох орон оочих аяганыхаа хэрэгцээг хангасан улсуудын туршлага зузаан. Цалингаараа амьдарч болох тухай итгэлтэй дуугарч байсан, сонирхолтой хурц нийтлэлvvдтэй, нэрээ нуусан нийтлэлч Б.Очир энэ мэдээлэлд сэтгэл нь хөдөлж, манай сонинд шуугиант өгvvллээсээ товчлон ирvvлсэн байна.

Монгол орчин vеийн Манкурт боолчуудын эх орон болжээ. Зєвхєн Ємнєд Солонгост хараар амьдарч байгаа гадаадын иргэдийн тоогоор хvн амтайгаа харьцуулбал монголчууд тэргvvлж байгаа албан ёсны баримт байна.
Эрээн, Бээжинд нєхєртэй бvсгvйчvvд биеэ vнэлцгээж, инженер залуу Тайваньд аль Чан Кайшийн vеийнхний орны даавууг цэвэрлэж, урлаг судлаач Солонгост vхэр тэжээж, улсын харваач Америкт аяга угааж, орос хэлний багш Чехэд ємд оёж, олон улсын хэмжээний мастер Англид хог шvvрдэж байна.
Мэдээж дунд нь Америкийн том хотын алдартай эмнэлгийн дарга, уран гулгалтын аварга, санхvvгийн корпорацийн ажилтан, хvрээлэнгийн захирал, “Рено”-гийн зохион бvтээгч, хэнээс ч дутахгvй ажиллаж амьдарч яваа “Монголын бахархал”-ууд олон бий. Тэд ихийг сурч, бэрхийг бvтээж байна.
Гэхдээ ихэнх нь хараар ажиллаж, харийн нутагт зовж байна. Эх оронд нь ажлын байр, авдаг цалин, хэрэгцээгээ хангах болмж болоцоо vгvй учраас хилийн чанад руу тэмvvлж байгаа.
Хараар ажиллагсдын тоо“цагаан”-ыхаа жагсаалтыг хэд нугална.
Эх орондоо ч, харийн нутагт ч бvртгэлд ороогvй хvмvvс дэлхий даяар тарж байна. Албан ёсны тоо баримтаар бол Японд 1994 оноос хойш 700 хvн vйлдвэрлэлийн дадлагажигчаар явжээ. Vvний цаана дор хаяж гурав дєрвєн мянган хvн бий гэнэ. Америк, Германаар дvvрэн, Англи, Унгарт цєєнгvй монголчууд бий ч албан ёсны хєдєлмєрийн гэрээгээр ажиллаж байгаа хvн бараг олдохгvй. Тивээс тивд бядан яваад ирсэн хvн ”Дэлхийгээр дvvрэн монголчууд байна. Тэгсэн мєртлєє Нарантуул захын хvн бас дvvрч байна шvv” гэж хэлсэн юм.
Хэзээд бодит тооноос дутдаг албан ёсны баримтаар Ємнєд Солонгост хорин мянган монгол хvн байгаагийн тал нь хууль бус буюу хараар ажиллагсад.
Хоёр хєл дээрээ арван зургаан цаг зогсож ажиллаад 500 долларын цалин авна.
Гадаадад ажиллаж байгаа монголчууд жилийн нэг тэрбум долларын хvчин чадалтай эдийн засагт хоёр зуун сая доллар оруулж байна. Тэдний дунд санал асуулга явуулахад ерэн хоёр хувь нь орон сууц авах, кафе, жижиг дэлгvvр ч болтугай нээчих гарааны мєнгє хийхийн тулд хvнд хvчир хєлсний хєдєлмєр эрхэлж, “харийн нутагт давчдах”-аар явснаа илэрхийлжээ. Аавынхаа гэрийг барьцаалаад, зарж vрээд, сольж багасгаад явсан ная ерэн хувь нь орон сууцны л мєнгє хийх гэж хvний нутаг руу гvйж байна. Орон сууцны мєнгє хийх цалинтай ажил энд байхгvй, ирээдvйн орлогыг нь vнэлж тооцохгvй, урт хугацаат зээл нь олдохгvй, байр байшин нь vнэтэй учраас монголчууд “зvлгэн дээр барьсан сууцанд зvгээр л нэг амьдрах”-ын тулд, сард хоёр зуун ногоон нааш илгээхийн тулд боол болдог юм. Тvvхэндээ дарлаж, дарлагдаж явсан ч босгоны боол болж vзээгvй монголчууд 21 дvгээр зуунд л “гинжинд хvлэгдэж” vзлээ.

90 оны цагаан морин жил єрнєсєн ардчилсан хувьсгалын vр дvн болж боолчлогдол биднийг нємєрчээ. Арван зургаан жил гэдэг ардчиллын “залуус” тавин нас хvрэх урт хугацаа боловч шилжиж дуусахгvй л байна. Дуусахгvй vйл явцыг шилжилт гэж нэрлэдэг бололтой.
Визний хэрэгцээтэй хvмvvсийн жагсаалт хvсэл хяслаар зузаарсаар, Солонгос, Япон, Чехтэй элдэв санамж бичигт гарын vсэг зурсаар буй нь эх орноосоо дvрвэхийг єєгшvvлсэн, ажилгvйдлийг арилгах бvтэлгvй оролдлогуудыг хаацайлсан концепци юм. Монгол боолчуудын тоог яаж нэмэх вэ, тэнд нь хэрхэн “хадах” вэ гэдэг бодлого хэрэгжиж байна.

Эх орондоо орлоготой, орон сууцтай бол “Зуучлах товчоо”-ны дарг эмнэлэгт байна уу, эдгээд гадаад явсан уу гэдэг мэдээ сенсаац болохгvй юм.

“Аз жаргалын эрэлчид”-ийн орхиод явсан голомтонд нь хятад хоноцууд тухалж, контейнер контейнерээрээ орж ирж байна.

Барилга барих, хоол хийх монголыг хайгаад олохгvй бол тvvнийг нь гvйцэтгэх хятадыг хєєгєєд дуусахгvй болжээ. Идэх хоолноос гадна ємсєх хувцас, орох орон, бас оюун санааны хэрэгцээгээрээ хvн сармагчнаас ялгардаг. Монгол хvн сармагчин биш учраас ийм хэрэгцээтэй. Орох орон гэрийн хэрэгцээ нь сад тавьж байна, суух сууцаа авах мєнгє нь хамтдаа сох дутаж байна.
Хvний хэрэгцээ цєм бvрэн биш, єм дутуу байна.
Элгэн нутагтаа хvний эрхээр бус єєрийн эрхээр, нэг нэгнээ дээрэмдэхгvй, авлига хахуулиар сєрєн мєлжихгvй, 2 сая 562 мянган хvн зvгээр л цалингаараа амьдардаг болчихвол Монгол хєгжинє.
Орон сууц, машин, хєргєгч, зурагт гээд хvний vндсэн хэрэцээгээ зээлээр авдаг, тvvнийгээ цалингаасаа цувуулаад тєлчихдєг, хvv багатай, хугацаа урттай зээлэнд хамрагдчихвал захын бус зах зээлийн эдийн засагт шилжиж чадна. Цалингаараа амьдрах цаг боллоо. Цалингаараа орон сууц авах цаг боллоо.


Б.Очир